Αρχική Αφιέρωμα 24 Ιουλίου: Η πτώση της χούντας και η αποκατάσταση της δημοκρατίας στην...

24 Ιουλίου: Η πτώση της χούντας και η αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα

apokatastasi dimokratias

Στις 23 Ιουλίου 1974 η επτάχρονη δικτατορία της 21ης Απριλίου, υπό το βάρος της Τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, κατέρρευσε.

Οι στρατιωτικοί παρέδωσαν την εξουσία στους πολιτικούς και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ορκίστηκε πρωθυπουργός της χώρας, επικεφαλής της κυβέρνησης «Εθνικής Ενότητας» τις πρώτες πρωινές ώρες της 24ης Ιουλίου. Από την ημέρα αυτή αρχίζει η εποχή της «Μεταπολίτευσης», η λαμπρότερη, ίσως, περίοδος της πολιτικής ιστορίας του ελληνικού κράτους.

Η γενική επιστράτευση που κηρύχτηκε στις 21 Ιουλίου, μία ημέρα μετά την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ήταν χαώδης και ανοργάνωτη και κατέδειξε την τραγική κατάσταση που βρισκόταν ο Ελληνικός Στρατός, μετά από επτά χρόνια δικτατορίας. Η κυβέρνηση Ανδρουτσόπουλου, που ήταν υποχείριο του «αόρατου δικτάτορα» Δημητρίου Ιωαννίδη, ήταν ανίκανη να πάρει σοβαρές αποφάσεις. Έτσι, η προσφυγή στους πολιτικούς ήταν μονόδρομος για τη στρατιωτική ηγεσία της χώρας.

Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Γρηγόριος Μπονάνος και οι αρχηγοί του Στρατού, αντιστράτηγος Ανδρέας Γαλατσάνος, Ναυτικού, αντιναύαρχος Πέτρος Αραπάκης και Αεροπορίας, αντιπτέραρχος Αλέξανδρος Παπανικολάου, σε σύσκεψη με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στρατηγό Φαίδωνα Γκιζίκη διατύπωσαν την άποψη ότι είναι επιτακτική ανάγκη η ανάθεση της διακυβέρνησης της χώρας στους πολιτικούς. Στη συνέχεια, ο Γκιζίκης κάλεσε τον Ιωαννίδη και του ανακοίνωσε την απόφαση της ηγεσίας του στρατεύματος, χωρίς αυτός να αντιδράσει.

Στις 2 μετά το μεσημέρι κλήθηκαν σε σύσκεψη από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σημαίνουσες πολιτικές προσωπικότητες της προδικτατορικής περιόδου. Στη σύσκεψη συμμετείχαν οι αρχηγοί των δύο μεγαλυτέρων κομμάτων Παναγιώτης Κανελλόπουλος της ΕΡΕ και Γεώργιος Μαύρος της «Ενώσεως Κέντρου», καθώς και οι Ευάγγελος Αβέρωφ, Σπύρος Μαρκεζίνης, Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας, Στέφανος Στεφανόπουλος, Πέτρος Γαρουφαλλιάς και Ξενοφών Ζολώτας. Η δικτατορία της 21ης Απριλίου είχε ήδη καταρρεύσει.
Η άφιξη Καραμανλή στο αεροδρόμιο του Ελληνικού.
Στη σύσκεψη αποφασίστηκε ο σχηματισμός πολιτικής κυβέρνησης υπό τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, ο οποίος έλαβε προθεσμία έως τις 8 το βράδυ να ανακοινώσει τη σύνθεση του υπουργικού συμβουλίου. Εν τω μεταξύ, ο Ευάγγελος Αβέρωφ, που προέκρινε τη λύση Καραμανλή, ήλθε σε επαφή με τον πρώην πρωθυπουργό, που ζούσε αυτοεξόριστος στο Παρίσι από το 1963, και του ζήτησε να επιστρέψει το ταχύτερο δυνατό στην Ελλάδα. Στις 6:30 το απόγευμα, ο Αβέρωφ, με υπόδειξη του Γκιζίκη, τηλεφώνησε στον Κανελλόπουλο και του ανακοίνωσε την άρση της εντολής που του είχε ανατεθεί.

Στις 8 το βράδυ επαναλήφθηκε η σύσκεψη με τους πολιτικούς αρχηγούς και επικυρώθηκε η απόφαση για την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας Βαλερί Ντ’ Εστέν διέθεσε πάραυτα το προσωπικό του αεροπλάνο για την άμεση επιστροφή του Καραμανλή, ο οποίος αφίχθη στο αεροδρόμιο του Ελληνικού στις 2 το πρωί της 24ης Ιουλίου κι έγινε δεκτός από ένα τεράστιο πλήθος πολιτών, που τον χαιρετούσε κυριολεκτικά ως ελευθερωτή. Στις 4 το πρωί, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ορκίστηκε πρωθυπουργός από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Σεραφείμ, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, στρατηγού Φαίδωνα Γκιζίκη.

Το μεσημέρι της ίδιας μέρας ορκίστηκε το πρώτο κλιμάκιο της κυβέρνησής του, αποτελούμενο από πολιτικά πρόσωπα της δεξιάς και του κέντρου. Ο Καραμανλής δίσταζε να συμπεριλάβει στην κυβέρνηση «Εθνικής Ενότητας» πολιτικούς της Αριστεράς, για να μην προκαλέσει τους σκληροπυρηνικούς χουντικούς, που κατείχαν ακόμα καίρια πόστα στον κρατικό μηχανισμό. Στις 26 Ιουλίου συμπληρώθηκε η σύνθεση του υπουργικού συμβουλίου, με την ορκωμοσία του δευτέρου κλιμακίου της κυβέρνησης.

Αμέσως μετά ανακοινώθηκαν τα πρώτα μέτρα για την αποκατάσταση του δημοκρατικού πολιτεύματος: κατάργηση του στρατοπέδου της Γυάρου, απόλυση όλων των κρατουμένων, αμνήστευση όλων των πολιτικών αδικημάτων και απόδοση της ιθαγένειας στους πολίτες από τους οποίους την είχε στερήσει η δικτατορία του 1967. Στις άμεσες επιδιώξεις της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας συμπεριλαμβάνονταν η αποκατάσταση της δημοκρατικής ομαλότητας και η διαμόρφωση κλίματος εθνικής ενότητας, η αποδιοργάνωση του πλέγματος εξουσίας της δικτατορίας και η αποκατάσταση του πολιτικού ελέγχου στο στράτευμα, η προετοιμασία για τη διενέργεια εκλογών και η αντιμετώπιση της κρίσης στην Κύπρο.

Κωνσταντίνος Καραμανλής

 

Μήνυμα Δημάρχου Λαμιέων, Νίκου Σταυρογιάννη

Με αφορμή τη συμπλήρωση 41 χρόνων από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας ο Δήμαρχος Λαμιέων Νίκος Σταυρογιάννης έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Συμπληρώνονται σήμερα 41 χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην πατρίδα μας. Η 24η Ιουλίου είναι μέρα εθνικής μνήμης. Μέρα απολογισμού για την μεταπολιτευτική περίοδο με τα όποια θετικά επιτεύγματα αλλά και τις παθογένειες, τα λάθη και τις παραλείψεις που μας έφεραν ως εδώ. Μέρα μνήμης για την τραγωδία της Κύπρου, και για τα λάθη που μας οδήγησαν σ’ αυτή. Αλλά και μέρα χρέους για το τι πρέπει να πράξουμε για τον Κυπριακό Ελληνισμό. Για δίκαιη, βιώσιμη λύση του προβλήματος στα πλαίσια των αποφάσεων του ΟΗΕ και του ευρωπαϊκού κεκτημένου.

Η Δημοκρατία μας χρειάζεται εμβάθυνση και ενδυνάμωση των θεσμών της που, δυστυχώς από τα ολέθρια σφάλματά μας, έχουν απαξιωθεί. Η πολυεπίπεδη κρίση, που αντιμετωπίζουμε είναι αποτέλεσμα της κρίσης αρχών και αξιών, η έκπτωση των οποίων έφερε την απαξίωση των θεσμών του Δημοκρατικού μας πολιτεύματος. Η μεγάλη οικονομική κρίση δυστυχώς κατέστη κοινωνική και ανθρωπιστική για ένα μεγάλο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας.

Οι αδιέξοδες και τιμωρητικές πολιτικές, που μας επιβάλλουν οι δανειστές μας, φτωχοποιούν και εξαθλιώνουν τους πολλούς, χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη και δίχως να υπάρχει προοπτική για σταθεροποίηση και γρήγορη ανάκαμψη.

Σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά στο παρελθόν, είναι επιτακτική η ανάγκη εφαρμογής ενός Σχεδίου Εθνικής Σωτηρίας, Θεσμικής και Παραγωγικής Ανασυγκρότησης που θα μπορούσε να βγάλει την πατρίδα μας και την κοινωνία από το τέλμα, τη φθορά και τα αδιέξοδα και να δώσει ελπίδα και προοπτική στην ελληνική κοινωνία και κυρίως στη νέα γενιά.

Είναι πλέον βέβαιο, πως πρέπει καθημερινά να αγωνιζόμαστε για τη διεύρυνση, την εμβάθυνση και την ενδυνάμωση της Δημοκρατίας μας. Για μια Ελλάδα με Εθνική Αξιοπρέπεια και Κοινωνική Συνοχή, που θα έχει ανταγωνιστική παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών και οι θεσμοί της θα λειτουργούν αξιόπιστα και αποτελεσματικά.»

Μήνυμα Βουλευτή Φθιώτιδας, Χρήστου Σταϊκούρα

Σήμερα συμπληρώνονται σαράντα ένα χρόνια από την 24η Ιουλίου 1974.
Ημέρα αποκατάστασης του δημοκρατικού πολιτεύματος στη χώρα μας.
Αναγνωρίζουμε τη συμβολή και τιμούμε όσες και όσους συνέβαλαν στην πτώση της επτάχρονης δικτατορίας.
Αναγνωρίζουμε τη συμβολή και τιμούμε όσες και όσους, με πρωτεργάτη τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, δόμησαν το δημοκρατικό πολιτικό οικοδόμημα.
Τα χρόνια που πέρασαν οι Έλληνες κάναμε βήματα προόδου. Διαπράξαμε όμως και λάθη.
Τώρα, διδαγμένοι τόσο από τα θετικά, όσο και από τα αρνητικά πεπραγμένα μας, έχουμε το χρέος να οικοδομήσουμε, με όνειρο αλλά και λογισμό, την Ελλάδα της αξιοπρέπειας στη διεθνή σκηνή, της ποιότητας, της αποτελεσματικότητας και της ευημερίας.

Οι ιδεολογικές αγκυλώσεις, οι διχασμοί, οι άκαιρες και χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο συγκρούσεις δεν υπηρετούν τον πρωτεύοντα στόχο που πρέπει να είναι η έξοδος από τη μακροχρόνια κρίση.

Πρέπει να γίνει κοινή συνείδηση ότι η προοπτική της χώρας εξαρτάται, πρωτίστως, από την κάθε μία και τον κάθε έναν από εμάς.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.