Αρχική Άρθρα Έχει το παιδί μας την ικανότητα να εκφράσει κατάλληλα αυτό που θέλει;...

Έχει το παιδί μας την ικανότητα να εκφράσει κατάλληλα αυτό που θέλει; Τι είναι η Πραγματολογία; 

Παιδί

Με τον όρο Πραγματολογία αναφερόμαστε στην ορθή χρήση της γλώσσας ανάλογα με τον χώρο που βρισκόμαστε, τον χρόνο και την κοινωνική κατάσταση των ατόμων που απευθυνόμαστε. Πρόκειται επομένως για την ικανότητα εκείνη, κατά την οποία το άτομο είναι σε θέση να εκφράσει αυτό που θέλει με τον κατάλληλο τρόπο στο κατάλληλο περιβάλλον.

Έφη Χαϊτίδου – Λογοθεραπεύτρια
Κέντρο Λογοθεραπείας – Ονειρολόγιο

Παραδείγματος χάριν, με διαφορετικό τρόπο – ύφος θα μιλήσει κάποιος σε ένα παιδί από ότι σε έναν ενήλικα. Με διαφορετικό τρόπο θα οργανώσει μία επιστολή σε ένα φιλικό πρόσωπο και αλλιώς σε ένα μη οικείο ή μία δημόσια υπηρεσία.

Προκειμένου να χαρακτηριστεί ως επιτυχημένη ή λειτουργική η επικοινωνία, το άτομο θα πρέπει να:

  • χρησιμοποιεί σωστά λεκτικά και μη λεκτικά νοήματα (εκφράσεις προσώπου)
  • διατηρεί βλεμματική επαφή με το συνομιλητή του
  • μη διακόπτει τον συνομιλητή του για να μιλήσει
  • διατηρεί το θέμα μιας συζήτησης
  • εκφράζει τα συναισθήματα και τις επιθυμίες του με τρόπο κατανοητό προς τους άλλους
  • αντιλαμβάνεται και να ανταποκρίνεται στο χιούμορ και το μεταφορικό λόγο
  • εξιστορεί γεγονότα με λογική χρονική ακολουθία

Σε αντίθετη περίπτωση, η ικανότητα της Πραγματολογίας και η επικοινωνία είναι διαταραγμένη, όταν το άτομο:

  • έχει μειωμένο ενδιαφέρον για τους ανθρώπους δίπλα του και περιορισμένη βλεμματική επαφή
  • χρησιμοποιεί λανθασμένα χειρονομίες ή εκφράσεις του προσώπου
  • αδυνατεί να ξεκινήσει, να διατηρήσει ένα θέμα συζήτησης και να εξάγει ένα λογικό συμπέρασμα από αυτήν
  • δυσκολεύεται να ζητήσει πληροφορίες – εξηγήσεις, να απευθύνει χαιρετισμό ή να εκφράσει το συναίσθημα του
  • δυσκολεύεται να συνεργαστεί ή να συμμετέχει σε ομαδικές δραστηριότητες
  • δε μπορεί να κατανοήσει μεταφορές, παροιμίες, ιδιωματισμούς, αινίγματα, πολύσημες λέξεις, υπονοούμενα, ειρωνικά σχόλια, εκφράσεις προσώπου και τα συναισθήματα άλλων

Τα επίπεδα βαθμού δυσκολίας της διαταραχής διαχωρίζονται ως εξής:

  • Σοβαρή έλλειψη Πραγματολογικών Δεξιοτήτων: συναντάται σε Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος ή Ψυχιατρικές Διαταραχές
  • Μέτρια έλλειψη Πραγματολογικών Δεξιοτήτων: συνήθως συνυπάρχει με Αναπτυξιακές Διαταραχές Λόγου, Ειδική Γλωσσική Διαταραχή, Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα, εγκεφαλικά επεισόδια κ.α.
  • Ήπια έλλειψη Πραγματολογικών Δεξιοτήτων: μπορεί να παρουσιάζεται μεμονωμένα σε φυσιολογικά αναπτυσσόμενα άτομα

Για παράδειγμα, ένα παιδί με πραγματολογική διαταραχή ενδεχομένως να απευθυνθεί σε κάποιον συνομήλικό του στον πληθυντικό. Επιπλέον, στην ερώτηση τι έφαγε σήμερα, να απαντήσει για τον καιρό που θα κάνει αύριο, ή ακόμα να ξεκινήσει να περιγράφει ένα γεγονός, χωρίς καμία λογική ακολουθία και χωρίς κανένα λογικό ειρμό στη σκέψη του. Τέλος, ένα παιδί με μειωμένες πραγματολογικές δεξιότητες, συχνά γίνεται αγενής, καθώς μπορεί να προσβάλει κάποιον ασυνείδητα.

Συμβουλές προς τους γονείς:

  • Απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό θεραπευτή για αξιολόγηση
  • Ενθαρρύνετε το παιδί να συμμετέχει σε μια συζήτηση, μία δραστηριότητα ή ένα παιχνίδι
  • Χρησιμοποιείστε απλό λόγο και όχι σύνθετες προτάσεις, όταν του απευθύνεστε
  • Ενθαρρύνετε το παιδί, ώστε να χρησιμοποιεί κατάλληλο χαιρετισμό και τρόπους ευγένειας
  • Επιβραβεύστε το παιδί σας, για κάθε επιτυχημένη προσπάθεια

Βιβλιογραφία
Quill, K. A. (2000). Διδάσκοντας Αυτιστικά Παιδιά. Αθήνα: ΕΛΛΗΝ.
Βογινδρούκας, Ι. (2005). Πραγματολογικές Δεξιότητες σε Παιδιά με Αυτισμό. Ψυχολογία ΕΛΨΕ .
Παπαγεωργίου, Β. (2007). Ψυχιατρική Παιδιών και Εφήβων. Θεσσαλονίκη: University Studio Press.
Πήτα, Ρ. (2009). Ψυχολογία της Γλώσσας. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.