Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει διάφορες ιστορίες από γιαγιάδες και παππούδες και αναγκαστήκαμε να σταματήσουμε την αφήγηση για να ζητήσουμε επεξήγηση για κάποιες λέξεις;

“Τι είναι, βρε γιαγιά, αυτό το μπισίκι που βάζατε μέσα το μωρό;”

“Παππού, τι εννοείς ότι έπαιρνες μαζί σου στο χωράφι φαγητό στο κλειδοπίνακο;”

Λέξεις που χρησιμοποιούνται πιά σπάνια και αντικείμενα που τα γνωρίζουμε μόνο από περιγραφές καθώς η καθημερινή τους χρήση δεν υφίσταται πιά, άρα έχει εκλείψει και η ανάγκη της ίδιας της ύπαρξής τους.

Πόσες φορές δεν έχουμε διαβάσει σε βιβλία ιστορίας αλλά και της κλασικής ελληνικής λογοτεχνίας ονόματα αντικειμένων που μας είναι άγνωστα και προσπαθούμε να φανταστούμε πώς μπορεί να έμοιαζε, για παράδειγμα, η παλάσκα που φύλαγαν τα βόλια τους οι γενναίοι πολεμιστές της Επανάστασης του 1821;

Υπάρχει ένας χώρος, στο κέντρο της Λαμίας, που οι λέξεις αυτές παίρνουν μορφή.  Το Λαογραφικό Μουσείο Φθιώτιδας, το οποίο έχει συγκεντρώσει όλα αυτά τα αντικείμενα στη συλλογή του.  Επισκεπτόμενοι τους χώρους του, γνωρίζουμε αντικείμενα όλων των κλάδων παραδοσιακής τέχνης, αντικείμενα επαγγελμάτων που δεν υπάρχουν πιά αλλά και καθημερινά, χρηστικά αντικείμενα και έπιπλα.

Μέσα στο χώρο αυτό, οι διηγήσεις της γιαγιάς και του παππού αποκτούν μια πιο ξεκάθαρη εικόνα και εμπλουτίζονται από όλα αυτά που έχουν τα ίδια τα εκθέματα να μας “διηγηθούν” καθώς τα κοιτάζουμε και σκεφτόμαστε:

Άραγε πώς να έμοιαζε η νύφη που τακτοποίησε αυτό το γίκο στο νέο της σπίτι;

Ο γίκος που υπήρχε σε κάθε σπίτι όπου στοιβάζονταν, συχνά πάνω σε μπαούλα ή κασέλες, παπλώματα, κουβέρτες, φλοκάντζες, βελέντζες και τα προικιά.  Όλα αυτά καλύπτονταν με ένα σεντόνι, πολλές φορές κεντημένο ή κοφτό.

 

Εκείνος ο ποτοποιός που τακτοποιούσε τα μπουκαλάκια του στα ράφια, να αγαπούσε όσο κι εμείς τη μυρωδιά του γαρύφαλλου που ακόμα αναδύεται από αυτό το γυάλινο μπουκάλι;

 

Πόσες φορές να τρύπησε τα χέρια της από τις καρφίτσες αυτή η μοδίστρα και ποιό να ήταν το αγαπημένο της χρώμα από τα τόσα νήματα που στριμώχνονται μέσα στα συρταράκια της;

 

Ελάτε, να δούμε κάποια από αυτά τα αντικείμενα και να περιηγηθούμε μαζί, μέσα από τις φωτογραφίες που ακολουθούν, σε μοναδικά εκθέματα του Λαογραφικού Μουσείου Φθιώτιδας:

 

Το μπισίκι, το σημερινό λίκνο δηλαδή όπου κοίμιζαν τα μωρά.

Πάντες ή μπατανίες στον τοίχο, κεντημένες ή υφαντές όπου εκτός από την προφανή χρησιμότητά τους ως διακοσμητικά αντικείμενα έδειχναν και τη δεξιοτεχνία της νοικοκυράς ή τεχνίτριας που την κατασκεύασε.  Πολύ συνηθισμένα ήταν και τα μηνύματα πάνω τους, προορισμένα να υπενθυμίζουν σημαντικές ρήσεις της λαϊκής σοφίας αλλά και να δίνουν κουράγιο στις δύσκολες στιγμές…

 

…κάτι σαν την γνωστή μας “Καλημέρα” που κρέμονταν πάνω από τη λεκάνη με το νερό και την πετσέτα όπου κάθε πρωί, “ένιβαν” το πρόσωπό τους.  Αυτή η μικρή λεξούλα ήταν εκεί, άλλοτε κεντημένη κι άλλοτε τυπωμένη, και υπενθύμιζε στους ανθρώπους να ξεκινάνε με αισιόδοξη διάθεση την ημέρα τους.

 

Λεπτομέρεια από αργαλειό και διάφορες ανέμες

 

Το λανάρι χρησίμευε για να χτενίζουν το μαλλί και να το προετοιμάζουν για το γνέσιμο, δηλαδή τη μετατροπή του σε νήμα.

Ένα ανάγλυφο, υφαντό κάδρο 

Το κλειδοπίνακο είναι ξύλινο δοχείο το οποιο σφραγίζει με καπάκι και χρησιμοποιούταν από τους γεωργούς και τους κτηνοτρόφους για την μεταφορά του κολατσιού στο χωράφι ή στη στάνη.

Ο πανταχού-παρών Τσελεμεντές που υπήρχε σχεδόν σε κάθε ελληνικό σπίτι.

 

Λεπτομέρεια από καβουρδιστήρι για ελληνικό (ή τούρκικο όπως τον αποκαλούσαν τότε) καφέ.

Ένα λίγο ασυνήθιστο έκθεμα, μιας και δεν έχουμε συνηθίσει να το βλέπουμε σε παραδοσιακά σπίτια.  Μία από τις πρώτες παγωτομηχανές!

 

Μετά τα αντικείμενα που βρίσκουμε κυρίως μέσα σε οικίες, ας δούμε και κάποια ξεχωριστά αντικείμενα και εργαλεία που συναντάμε σε παραδοσιακά επαγγέλματα που δεν υπάρχουν πιά ή αντικείμενα που χρησιμοποιούσαν παλιότερα σε κάποια επαγγέλματα που αντικαταστάθηκαν από άλλα πιο σύγχρονα:

 

Η ροκάνα (αντικείμενο που προκαλούσε θόρυβο) και η παγίδα ήταν ο τρόπος που είχαν οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι για να διώχνουν τα άγρια ζώα μακριά από τις σοδειές και τα κοπάδια τους.

 

Ο ορειχαλκουργός έφτιαχνε διάφορα αντικείμενα από μέταλλο όπως τα χαρακτηριστικά κουδούνια των ζώων. Το κασελάκι που βλέπουμε στην πιο κάτω φωτογραφία χρησίμευε για να αποθηκεύουν κάποια έλαια τα οποία χρησιμοποιούσαν για να λειαίνουν τις μεταλλικές επιφάνειες που χρειαζόταν να επεξεργαστούν.

 

Μικρά και μεγάλα μπουκάλια, γυάλινα και μεταλλικά όπου ο ποτοποιός φύλαγε τις πρώτες ύλες και τα διάφορα μυρωδικά που χρησιμοποιούσε στα ποτά του και το γνωστό σε όλους μας αποστακτήριο:

 

Η καλικανούρα που βλέπουμε στην παραπάνω φωτογραφία είναι είδος τρυπανιού για το τρύπημα της πρώτης ντόγας για να γίνει τρύπα της τάπας του βαρελιού.  Ενώ στην ακριβώς από κάτω φωτογραφία ο τζινιαδόρος που χρησίμευε για τη δημουργία του αυλακιού, της τζίνας δηλαδή, στο καπάκι και τον πάτο.

Τα δύο παραπάνω εργαλεία, είναι λίγα μόνο από τα πολλά που χρησιμοποιούσαν οι βαρελοποιοί για να φτιάξουν τα χειροποίητα βαρέλια τους:

 

 

 

Ένας χειροκίνητος κύλινδρος για τη διαμόρφωση σύρματος και ο πάγκος εργασίας του αργυροχρυσοχόου.  

 

Με αυτά τα βαριά και ογκώδη αντικείμενα οι αργυροχρυσοχόοι έφτιαχναν κοσμήματα υψηλής αισθητικής, ιδιαίτερα λεπτοδουλεμένα και φυσικά μοναδικά για κάθε μία ή έναν.  Δείτε παρακάτω μερικά υπέροχα δείγματα τέτοιων κοσμημάτων όπως αυτές οι υπέροχες ψάθες ή τραχηλιές:

Κείμενο Ολγα Καλογήρου

Φωτογραφίες Ακης Λούκας

 

Δείτε πρώτοι όλες τις τοπικές ειδήσεις του MAG24 στο VIBER

Νέα εποχή για το Λαογραφικό Μουσείο Φθιώτιδας

Το μεσημέρι της Παρασκευής 19 Μαρτίου 2021 ο Δήμαρχος Λαμιέων Θύμιος Καραΐσκος μαζί με την αντιδήμαρχο Πολιτισμού Αμαλία Ποντίκα εγκαινίασαν το ανακαινισμένο πια Λαογραφικό Μουσείο της πόλης… “ένα δυνατό πόλο έλξης για να γνωρίσουν οι νέοι πώς ζούσαν οι πρόγονοί μας” όπως είπε χαρακτηριστικά ο Δήμαρχος

        

Ενα “ολοκαίνουργιο” μουσείο με πάνω από 1600 αντικείμενα σε δύο ορόφους!

Με τη στήριξη του Δήμου Λαμιέων, το Μουσείο συμμετέχει επίσης, σε δράση εθνικής εμβέλειας της επιτροπής «Ελλάδα 2021», μαζί με πολλά Μουσεία σε όλη την Ελληνική επικράτεια και ειδικότερα στη δράση «ανοιχτά Μουσεία» με ελεύθερη είσοδο για το κοινό, κάθε 21η του μήνα, καθ’ όλη τη διάρκεια του επετειακού 2021.

 

Στη ξενάγηση που ακολούθησε από την Αρχαιολόγο – διοίκηση πολιτισμικών μονάδων Κωνσταντίνα Συλεούνη, δείτε τι εντυπωσίασε τον Δήμαρχο, κάτι που του θύμισε τον πατέρα του….

Ο Δήμαρχος Λαμιέων, κ. Θύμιος Καραΐσκος, δήλωσε :

«….Το Λαογραφικό Μουσείο Φθιώτιδας αποτελεί πλέον ένα πραγματικό κόσμημα στην καρδιά της πόλης της Λαμίας. Δίνει την ευκαιρία  στους δημότες μας,  στους νέους και τα παιδιά μας,  να γνωρίσουν την τοπική μας ιστορία και τον τρόπο ζωής των προγόνων μας, τις καθημερινές συνήθειες άλλων εποχών, πιο δύσκολων από τη δική μας, αλλά τόσο όμορφων, που μας κληρονόμησαν αυτή την πλούσια πολιτιστική παράδοση, που αποτελεί κομμάτι της ταυτότητας της Λαμίας και της Ρούμελης. 

Το ανακαινισμένο Λαογραφικό μας μουσείο πλέον, συνιστά ένα δυναμικό πόλο έλξης για τους επισκέπτες της πόλης μας, με μεγάλες δυνατότητες τουριστικής ανάπτυξης και προβολής της Ιστορίας και του λαϊκού μας πολιτισμού. Και η δυναμική του  αυτή θα αυξάνει συνεχώς, καθώς, ακολουθώντας τη σύγχρονη μουσειακή πρακτική, όπου τα μουσεία αποτελούν κομμάτι της ζωής της πόλης τους, θα αναπτύσσει και θα σχεδιάζει δράσεις επιμορφωτικές, γνωσιακές και ψυχαγωγικές, για όλους τους δημότες μας.

Ο Δήμος μας τιμώντας την επέτειο των 200 χρόνων από την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, έχει σχεδιάσει σειρά εκδηλώσεων και δράσεων για τους δημότες μας, ώστε να ξαναθυμηθούμε την ιστορία μας, που δε σταματά να μας εμπνέει και να μας κάνει περήφανους.

Εν όψει μάλιστα των εκδηλώσεων αυτών, το Λαογραφικό Μουσείο Φθιώτιδας αναδεικνύεται σε επίκεντρο των εορτασμών και ένα από τους θεσμούς που θα συμβάλλουν στο να αναδειχθεί το ιστορικό προφίλ της πόλης μας, τον ρόλο που διαδραμάτισε στο σημαντικότερο γεγονός της Νεότερης Ιστορίας μας και τη διαχρονική  παρουσία του τόπου μας στους αγώνες για την ελευθερία και τη δημιουργία του σύγχρονου Ελληνικού κράτους…»

Το Λαογραφικό Μουσείο παραμένει κλειστό λόγω πανδημίας και θα είναι διαθέσιμο στο κοινό όταν θα επιτραπεί το άνοιγμα από την Πολιτεία

Δείτε πρώτοι όλες τις τοπικές ειδήσεις του MAG24 στο VIBER

                

Το Λαογραφικό Μουσείο Φθιώτιδας στο επίκεντρο των επετειακών εκδηλώσεων για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821.                                                                                                     

Με ιδιαίτερη χαρά ο Δήμος Λαμιέων ανακοινώνει την Επανέκθεση των Συλλογών του Λαογραφικού Μουσείου Φθιώτιδας, που σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη των επετειακών εκδηλώσεων για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821.

Όπως αναφέρεται και στην επίσημη ανακοίνωση του Δήμου Λαμιέων, το Μουσείο παραδίδεται στους πολίτες πλήρως ανακαινισμένο και μετά τη λήξη των περιοριστικών μέτρων λόγω πανδημίας, θα μπορεί να δέχεται τις επισκέψεις του κοινού, προσφέροντας μια εξαιρετική μουσειακή εμπειρία.

Στο Μουσείο πραγματοποιήθηκε απεντόμωση και καθαρισμός όλων των εκθεμάτων από εξειδικευμένο συνεργείο, συντήρηση των πιο ευπαθών αντικειμένων από το Εργαστήριο Μελέτης και Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Πολιτιστικών Αγαθών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, πλήρης ψηφιακή αποτύπωση του μουσειακού υλικού, στελέχωση με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό.

Το Λαογραφικό Μουσείο Φθιώτιδας διαθέτει πλούσιες συλλογές αντικειμένων όλων των κλάδων παραδοσιακής τέχνης, όπως χειροποίητες φορεσιές και ενδυμασίες, χρηστικά καθημερινά αντικείμενα, επαγγελματικά και γεωργικά εργαλεία, παραδοσιακά διακοσμητικά υφαντά, κεντήματα, κοσμήματα και πολλά άλλα εκθέματα, που φωτίζουν την παράδοση και τον λαϊκό πολιτισμό,  αποκαλύπτουν την προβιομηχανική οργάνωση της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας, το  νεότερο ελληνικό πολιτισμό.

Το Λαογραφικό Μουσείο Φθιώτιδας ιδρύθηκε το 1984 χάρη στις πολύχρονες προσπάθειες του Εξωραϊστικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Γυναικών Λαμίας.

Διεύθυνση: Καλύβα Μπακογιάννη 6
Τηλ. επικοινωνίας: 2231037832

Δείτε πρώτοι όλες τις τοπικές ειδήσεις του MAG24 στο VIBER

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.