Αρχική Θέατρο Συνέντευξη: Η Ομάδα Ρίχτερ μας μιλάει για την «Ηρω Ίδα» που θα...

Συνέντευξη: Η Ομάδα Ρίχτερ μας μιλάει για την «Ηρω Ίδα» που θα δούμε την Παρασκευή στη «Χώρα»

Ηρώ Κωνσταντοπούλου. Εκτελέστηκε 17 ετών το 1944 (Αφιέρωμα)

Με αφορμή την παράσταση «Ηρω Ίδα» που παρουσιάζεται αυτή την Παρασκευή 12 Ιουλίου στη «Χώρα», με ελεύθερη είσοδο, στο πλαίσιο του 13ου Φεστιβάλ Οίτης και της Belle Arte Lamia, μιλήσαμε με την Ομάδα Ρίχτερ λίγο πριν ανέβουν στη σκηνή.

«…η ζωή και ο θάνατος της Ηρώς μας αποδεικνύουν την ασημαντότητα των οποιονδήποτε στερεοτύπων μπροστά στο μεγαλείο της ανθρώπινης ψυχής…»

 

Αρχικά, θα θέλαμε να μας πείτε λίγα λόγια για τη ζωή και τους αγώνες της Ηρώς Κωνσταντοπούλου για να μπορέσουμε να γνωρίσουμε καλύτερα την Ηρω Ίδα αυτή. Πως προέκυψε αυτή η παράσταση;

Η παράσταση αυτή ξεκίνησε από ιστορική έρευνα που έκανε η ίδια η Νίκη Ανδρικοπούλου για τους αγώνες της έφηβης Ηρώς Κωνσταντοπούλου στην αντίσταση, αλλά και ως φόρος τιμής σε όλες τις γυναίκες αγωνίστριες της αντίστασης που πάλεψαν με σθένος. Η δωρική αυτάρκεια του αγάλματος της δεκαεφτάχρονης Ηρώς σε έναν συνοικιακό δρόμο της Αθήνας ξαφνικά την ‘στοίχειωσε’, όπως χαρακτηριστικά μας είπε όταν κάναμε τις πρώτες μας δοκιμές στην δραματουργία.

Ηρώ Κωνσταντοπούλου. Εκτελέστηκε 17 ετών το 1944 (Αφιέρωμα)

Η Ηρώ εκτελέστηκε με 17 σφαίρες για παραδειγματισμό, όσες και η ηλικία της, εξαιτίας της ατσάλινης, αδιανόητης δύναμης που εξέφραζε. Αυτό το κορίτσι πίστευε ακλόνητα στην πίστη του. Δεν φοβήθηκε να βασανιστεί και να πεθάνει για τα ιδανικά της. Παρά το «αθώο» της ηλικίας της, που τελικά δεν ήταν καθόλου «αθώο», καθώς η Ηρώ ήταν μία απίστευτα δυνατή, ατρόμητη και σπάνια ύπαρξη, η οποία παρέμεινε πιστή στις αξίες της μέχρι κυριολεκτικά την τελευταία της πνοή, παρά το ‘ασθενές’ φύλο της που μέχρι και σήμερα υπάρχει -δυστυχώς- ο τουλάχιστον αφελής προσδιορισμός του ως το «αδύναμο» και «ωραίο», η ζωή όμως και ο θάνατος της Ηρώς μας αποδεικνύουν αυτή ακριβώς την ασημαντότητα των οποιονδήποτε στερεοτύπων μπροστά στο μεγαλείο της ανθρώπινης ψυχής.

Η Ηρώ έπεσε για τη λευτεριά τής πατρίδας, 37 μέρες προτού απελευθερωθεί η Ελλάδα.

Η Ηρώ Κωνσταντοπούλου είναι μια συγκλονιστική ηρωική φιγούρα που αξίζει να παρουσιαστεί και να επηρεάσει, τόσο εμάς τους ηθοποιούς που χειριζόμαστε το υλικό αυτό, όσο και τους θεατές που την γνωρίζουν μέσα από την ιστορία της και ασφαλώς μέσα και από την ασυμβίβαστη πολιτική της στάση απέναντι στα γεγονότα της εποχής.

Επιπλέον, το σημαντικό στην περίπτωση της Ηρώς είναι, πως το οικογενειακό πλαίσιο στο οποίο ζούσε, δεν συμβάδιζε με τις ιδέες της και την στάση που η ίδια είχε αποφασίσει να κρατήσει. Οπότε μιλάμε για πολλαπλή επανάσταση και ένα βαθιά ριζωμένο, ίσως και έμφυτο, αίσθημα αλτρουισμού που δεν έσπαγε με τίποτα, αφού λόγω γνωριμιών της εύπορης συντηρητικής οικογένειάς της δόθηκε η δυνατότητα να σωθεί μία φορά, εκείνη όμως συνέχισε με το ίδιο πάθος τον αντιστασιακό της αγώνα και παρά την βίωση απάνθρωπων βασανιστηρίων και την απειλή του θανάτου, η ίδια ανένδοτη, πρόταξε το στήθος.

Η παράσταση, ύστερα από αρκετούς αυτοσχεδιασμούς και προτάσεις που συζητήσαμε ως ομάδα, αποφασίσαμε να ανέβει σε ένα πλαίσιο πειραματικό, ενάντια στο ιστορικό πλαίσιο του ρεαλισμού που τη «βαραίνει», για να συνδυαστεί το στοιχείο της έκπληξης, της απεύθυνσης στο κοινό και των γρήγορων εναλλαγών, με αρωγούς την αποστασιοποίηση από τους ρόλους, την πρόζα στους διαλόγους, την πρωτότυπη μουσική και τις προβολές/projections που την κάνουν πολυδιάστατη. Επίσης θέλαμε με όλους αυτούς τους τρόπους να πάρει χώρο ο ποιητικός λόγος του κειμένου.

Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να «μιλήσετε» για την Ηρώ Κωνσταντοπούλου;

Το ότι έχουμε ανάγκη να ονειρευτούμε και να ελπίσουμε ξανά, χωρίς να επικεντρωνόμαστε στη μικροσκοπική οπτική της ζωής μας.  Η έμφυτη αθωότητα και το πάθος της εφηβείας τα τελευταία χρόνια βρίσκονται σε έλλειψη από τις ενήλικες ζωές μας. Οι ποιότητες αυτές έχουν χαθεί, ενδεχομένως ακόμη και από τις ζωές των σημερινών εφήβων. Αυτό το κορίτσι όμως έζησε για να μας θυμίζει τί μπορεί να υπάρξει μέσα μας ακόμη και σήμερα αν το θελήσουμε, η πίστη στα δίκαια, ο εφαρμοσμένος ανθρωπισμός, το Εμείς αδιαπραγμάτευτα Πάνω από το Εγώ.

Ένα «πολιτικό» έργο μπορεί να αγγίξει τους θεατές πέραν του προφανούς αντιφασιστικού πλαισίου, σε ζητήματα εγρήγορσης πάνω στην ενεργή ενασχόληση του καθένα μας με τα κοινά ζητήματα, είναι μία στροφή της ματιάς μας προς τα μέσα, μια αφορμή για αυτοκριτική και ανάληψη προσωπικής ευθύνης για τον καθένα μας ανεξαιρέτως, ξεκινώντας συμβολικά από εμάς τους ίδιους τους ηθοποιούς αυτού του έργου, όπου και γινόμαστε δημόσια το παράδειγμα αυτής της ανάγκης ξεγυμνώματος. Ο θεατής λοιπόν γίνεται κι αυτός με την σειρά του κοινωνός του εγχειρήματος, και καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης «βομβαρδίζεται» με ερεθίσματα που βρίσκονται εκεί για να τον προβληματίσουν και ίσως για να καταφέρουν να τον ανοίξουν σε διάφορα επίπεδα.

Τι σχόλια δέχεστε για την παράσταση από νέους, κυρίως, ανθρώπους που είναι πολύ μακριά χρονολογικά από τα γεγονότα αυτά;

Τα σχόλια που δεχόμαστε είναι πολύ θετικά και νιώθουμε μεγάλη χαρά. Όλοι όσοι παρακολούθησαν την ΗΡΩ ΙΔΑ έκαναν λόγο για μια πολύ δυνατή παράσταση, αληθινή και πρωτότυπη, η οποία μέσα σε μία ώρα καταφέρνει να προκαλέσει ιδιαίτερα έντονα συναισθήματα.

Γενικότερα ειπώθηκαν διάφορα, από το ότι η παράσταση λειτουργεί σαν μια πηγή ενημέρωσης για ένα σημαντικό ιστορικό πρόσωπο που δεν γνώριζαν καν, σχόλια για όλα όσα στην ουσία διαπραγματεύεται η παράσταση με αφορμή τη ζωή και το θάνατο της Ηρώς, δηλαδή το ζήτημα της πνευματικής ελευθερίας, το τέλος των ιδεολογιών, τον εκφασισμό της κοινωνίας μας, την προσωπική πολιτική ευθύνη και που φαίνονται να μας απασχολούν όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια.  Ιστορικά γεγονότα και πρόσωπα δεν οφείλουν να μένουν ακίνητα ως μουσειακά εκθέματα για παπαγαλία, αντιθέτως οι μεγάλες πράξεις τους μπορούν να μας μιλούν μέσω του μετασχηματισμού της τέχνης έως και σήμερα, δίνοντας την απαραίτητη δύναμη και το κίνητρο στους νέους και σε όλους μας, για περαιτέρω έρευνα και αναζήτηση πολιτικής στάσης και ταυτότητας.

Επίσης, ήταν πολύ συγκινητικό το ότι οι άνθρωποι ένιωσαν πως μοιράστηκαν κάτι βαθύ με εμάς, αλλά και με τον εαυτό τους. Βίωσαν τα συναισθήματα τους, τις δυσκολίες τους, τους φόβους, τις ευθύνες, τις ελπίδες, αλλά και εκτίμησαν πολύ τον τρόπο με τον οποίο φέρουμε ως ερμηνευτές την αυτοκριτική μας μέσα από τον λόγο, καθώς και κατά την σκηνική μας παρουσία και δράση.

Στην εποχή μας υπάρχει ανάγκη για ηρωίδες (και ήρωες); Και πόσο διατεθειμένοι είναι οι άνθρωποι να κάνουν ηρωικές πράξεις;

Ο καθένας από εμάς εν δυνάμει μπορεί να γίνει ήρωας. Οι συνθήκες και οι απαιτήσεις των καιρών μπορούν να τον κάνουν. Όπως λέει και το κείμενο: «οι ήρωες δεν γεννιούνται, οι ήρωες γίνονται». Οπότε η ανάγκη είναι κάτι που θα γεννηθεί και όχι οι ήρωες. Ο καθένας από εμάς μπορεί να είναι ήρωας για κάποιον άλλον και όλοι έχουμε μία βαθύτερη ανάγκη να πιστεύουμε σε κάτι ή κάποιον που μπορεί να κάνει την υπέρβαση, έτσι εάν συμβεί να διαπιστώσουμε ότι και εμείς οι ίδιοι είμαστε ίσως ικανοί να υπερβούμε τον εαυτό μας, τότε έχουμε καταφέρει να πιστέψουμε αληθινά σε εμάς. Αυτό είναι το πρώτο βήμα της απελευθέρωσης από τον φόβο που κυριαρχεί, κρατώντας μας ως πολίτες ανενεργούς και ως άτομα αποσυνδεδεμένα από τον εαυτό. Στο σήμερα βρίσκουμε ιδιαίτερα παραδείγματα ηρωίδων, οι οποίες υπερβαίνουν τις καταστάσεις με απαράμιλλη προσωπική δύναμη και κόστος, όπως η Μάγδα Φύσσα, η Κάρολα Ρακέτε κ.α.

 Μιλήστε μας λίγο για τα μελλοντικά σας σχέδια. Τι καινούργιο να περιμένουμε από εσάς;

Μιας και η παράσταση την περασμένη σεζόν είχε μεγάλη επιτυχία, παρόλο που προωθήθηκε ελάχιστα – κυρίως από στόμα σε στόμα-, δεχτήκαμε την πρόταση να συνεχιστεί και τον ερχόμενο χειμώνα. Είναι κάτι το οποίο θέλαμε κι εμείς πολύ, οπότε συνεχίζουμε και βεβαίως το εισπράττουμε ως δικαίωση της τίμιας εργασίας μας. Αυτή τη στιγμή λοιπόν δουλεύουμε σε βελτιώσεις και προσθήκες για να παρουσιαστεί η ΗΡΩ ΙΔΑ ακόμα πιο δυνατή, ανανεωμένη και επίκαιρη. Όλα τα μέλη της Ομάδας Ρίχτερ έχουμε ένα ειδικό ενδιαφέρον για το documentary theatre, και σε γενικές γραμμές θα θέλαμε να συνεχίσουμε να κάνουμε παραστάσεις, πάνω σε δικά μας πρωτότυπα κείμενα που να αφορμώνται από αληθινά γεγονότα, με βάση τα οποία θα έχουμε κάτι μετασχηματισμένο και καινούριο να εκφράσουμε στο εδώ και τώρα. Είναι όμως και κάτι αδιόρατο στα πράγματα που μας εμπνέουν, και που περιμένουμε να γεννηθεί εντός μας φυσικά ως ανάγκη, όπως συνέβη και στην περίπτωση της ΗΡΩ ΙΔΑΣ.

Η Ομάδα Ρίχτερ αποτελείται από τους:

Νίκη Ανδρικοπούλου, Μαρένια Καραγιάννη, Κωνσταντίνο Μαρούγκα

Η παράσταση «ΗΡΩ-ΪΔΑ» έρχεται στο 13ο Φεστιβάλ Οίτης, στα πλαίσια της καλλιτεχνικής συνάντησης σύγχρονης τέχνης Belle Arte Lamia 2019-2020 με ελεύθερη είσοδο την Παρασκευή 12 Ιουλίου στις 21.00 

Info:

Θέατρο: Ηρω Ίδα
Παρασκευή 12 Ιουλίου 2019
Ώρα έναρξης 21.00
Τόπος Τεχνών «Χώρα»

Λελέικα Υπάτης , Φθιώτιδα
Τηλ. 2231051075
emailinfo@xwra.gr
www.xwra.gr

Το 13ο Φεστιβάλ Οίτης πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και τον Δήμο Λαμιέων.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.